หน่วยการเรียนรู้ที่ 13
ผศ.ดร.ขวัญใจ คงถาวร
อ.ธีวรา รัตนศึกษามาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด
การรำตีบทในการแสดงและละคร
เนื้อหาในหน่วยการเรียนรู้
- บทที่ 13.1 ที่มาและความหมายการตีบท[cite: 29]
- บทที่ 13.2 ลักษณะการรำตีบทในการแสดงนาฏศิลป์และละครไทย[cite: 29]
- บทที่ 13.3 ประเภทการตีบท[cite: 29]
- บทที่ 13.4 องค์ประกอบของการตีบท[cite: 29]
- บทที่ 13.5 ฝึกปฏิบัติรำตีบท[cite: 29]
มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด
มาตรฐาน ศ 3.1 เข้าใจและแสดงออกทางนาฏศิลป์อย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์ คุณค่านาฏศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดอย่างอิสระ ชื่นชม และประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน[cite: 30]
มาตรฐาน ศ 3.2 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่าของนาฏศิลป์ ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล[cite: 30]
ตัวชี้วัด
- ตัวชี้วัดระหว่างทาง: ศ 3.1 ม.4-6/1 มีทักษะในการแสดงนาฏศิลป์ไทยหลากหลายรูปแบบ[cite: 30], ศ 3.1 ม.4-6/8 วิเคราะห์ท่าทาง และการเคลื่อนไหวของผู้คนในชีวิตประจำวันและนำมาประยุกต์ใช้ในการแสดง[cite: 30]
- ตัวชี้วัดปลายทาง: ศ 3.1 ม.4-6/5 วิเคราะห์แก่นของการแสดงนาฏศิลป์และการละครที่ต้องการสื่อความหมายในการแสดง[cite: 30]
สาระการเรียนรู้
การรำตีบทเป็นศิลปะการแสดงที่สำคัญของละครไทย ซึ่งผู้แสดงใช้กระบวนท่ารำ ภาษาท่า สีหน้า แววตา และอารมณ์ในการถ่ายทอดความหมายของบทละคร บทร้อง บทเจรจา และบทพากย์ให้ปรากฏเป็นรูปธรรมต่อผู้ชม การรำตีบทจึงมิใช่เพียงการเคลื่อนไหวร่างกายให้สวยงาม แต่เป็นการสื่อสารความคิด อารมณ์ ความรู้สึก และบุคลิกของตัวละครผ่านภาษานาฏศิลป์ ในการแสดงละคร โดยจะมีการสื่อความหมายอยู่ตลอดจนเกือบทั้งเรื่อง การแสดงท่ารำต้องสัมพันธ์กับบทร้อง บทเจรจา คือ จะต้องเข้าใจบท ความหมายของคำในบท จึงจะสามารถรำตีบทได้ตรงตามคำร้องในบทละครได้อย่างงดงามและถูกต้องตามแบบแผนนาฏศิลป์และละครไทย[cite: 30]
จุดประสงค์การเรียนรู้
- อธิบายความหมาย ความสำคัญ และลักษณะของการรำตีบทในการแสดงละครไทยได้[cite: 30]
- อธิบายประเภทของการรำตีบท ได้แก่ การตีบทตามคำร้อง การตีบทตามอารมณ์ และการตีบทเชิงสัญลักษณ์ได้[cite: 30]
- วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างบทละคร คำร้อง บทเจรจา และภาษาท่านาฏศิลป์ที่ใช้ในการรำตีบทในการแสดงได้[cite: 30]
- จำแนกภาษาท่าที่ใช้แทนคำพูด กิริยาอาการ และอารมณ์ความรู้สึกในการแสดงได้[cite: 30]
- ปฏิบัติภาษาท่านาฏศิลป์ การใช้สีหน้า สายตาในการสื่อสารความหมายและอารมณ์ของตัวละครได้[cite: 30]
- เห็นคุณค่าและตระหนักถึงความสำคัญของการรำตีบทในฐานะเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและมรดกทางนาฏศิลป์ไทย[cite: 31]
สมรรถนะในศตวรรษที่ 21
- 1. ด้านความคิดสร้างสรรค์[cite: 32]
- 2. ความสามารถในการคิด[cite: 32]
- 3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี[cite: 32]
- 4. ทักษะด้านการสื่อสาร[cite: 32]